{"id":12053,"date":"2026-08-14T11:50:45","date_gmt":"2026-08-14T11:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ia.gl\/?p=12053"},"modified":"2026-08-14T11:50:45","modified_gmt":"2026-08-14T11:50:45","slug":"ilaqutariit-siuarsarsimanngitsut-meeqqiornerinnarmik-siunertallit-niviarsiaqqat-uagut-anartarfiliartarnitsitut-atoqateqaannartarput","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ia.gl\/kl\/ilaqutariit-siuarsarsimanngitsut-meeqqiornerinnarmik-siunertallit-niviarsiaqqat-uagut-anartarfiliartarnitsitut-atoqateqaannartarput\/","title":{"rendered":"\u201dIlaqutariit siuarsarsimanngitsut\u201d.  \u201dMeeqqiornerinnarmik siunertallit\u201d.  \u201dNiviarsiaqqat uagut anartarfiliartarnitsitut atoqateqaannartarput\u201d."},"content":{"rendered":"<p>\u201dIlaqutariit siuarsarsimanngitsut\u201d.<\/p>\n<p>\u201dMeeqqiornerinnarmik siunertallit\u201d.<\/p>\n<p>\u201dNiviarsiaqqat uagut anartarfiliartarnitsitut atoqateqaannartarput\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1960-ikkunni 70-ikkunnilu pisortatigoortumik allagaatini aviisinilu kalaallit arnat ilaqutariillu taama taagorneqartarput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Oqaatsit taakku inunnik isiginnittaatsimut, naartunaveersaasersuisimanermut suliap tunngavilerneqarneranut takussutissiipput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Inunnut isiginnittaaseq, kalaallit arnartaat atoqatigiittarnerminni ileqqorluttutut akisussaassuseqanngitsutullu isigineqarfigisaat. Inuttut aqunneqartariaqartutut isigineqarput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taamatut inunnik isiginnittaaseqarnermi niviarsiaqqat arnallu timiminnut nammineq aalajangiisinnaatitaanerat naalagaaffiup innuttaasut amerlassusaat pillugu politikkianut aningaasatigullu soqutigisaanut sanilliullugu tunulliunneqartariaqarsimavoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Naartunaveersaasersuinermik suliniut nunasiaataajunnaarnerup kingorna aallartinneqarpoq, eqqarsartaatsilli tunngaviusup nunasiaataanermit aallaaveqarnera erseqqippoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Suliniummik tunngavilersuerusuttunit imaluunniit nassuiaasersuerusuttunit oqaatigineqarajuppoq iliuuseqarneq ajunngitsumik siunertaqarluni ingerlanneqarsimasoq. Suliniut arnat meeqqallu illersorniarlugit aallartinneqarsimasoq. Kalaallit Nunaannut ministeriusimasoq naapertorlugu tamanna allaat Kalaallit Nunaanni pisimasut pitsaanerpaat ilagisimavaat. Taamanikkut piffissaq allaanerusimasoq paasissagipput oqaatigineqarpoq. Pissutsit inuuniarnermilu atugassarititaasut illersorneqarsinnaanngitsut, taamaattumillu iliuuseqartoqartariaqarsimasoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taama isumaqartoqarsinnaavoq tamannalu tikkuarneqarsinnaavoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qularutissaanngilaq arnat arlallit namminneq piumassutsiminnik naartunaveersaatinik atuinissaq toqqarsimagaat \u2013 taamaattussaavorlu. Kisianni naalagaaffiup kalaallit niviarsiaqqat arnallu piumassuserinngisaminnik ilisimasatinneqarnatillu naartunaveersaasersorlugit meerartaartartut amerlassusiannik killilersuinissamik aalajangiisimaneranut meerartaartartut amerlassusaat imaluunniit piitsuussuseq tunngavilersuutigineqarsinnaanngillat. Ingammik 1960-ikkunni ukiunilu tulliuttuni, inuit ataasiakkaat pisinnaatitaaffii nunani tamalaani annertuumik akuerineqareersimapput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ajoraluartumik suliaq taanna kisimiinngilaq. Assersuutit allat ilagaat meeqqat misileraataasimasut, inatsisitigut ataataqanngitsut, sumi inunngorsimaneq tunngavigalugu atugassarititaasunut politikki kiisalu inatsisinik unioqqutitsilluni meeravissiartaarineqarsimasut. Tamakku ataatsimut isigalugit naalagaaffik kalaallinik immikkoortitsisimasoq aamma tarnikkut timikkullu ajoqusiisimasoq ersersinneqarpoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pisimasoq utoqqatserutigineqarsinnaanngilaq, pisimasulli utoqqatserutigineqarsinnaannginnera akisussaasut akisussaanerminnit pisussaajunnaarsinngilai.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Naalakkersuisut pisortatigoortumik utoqqatsernerisigut pisariaqarluinnartumik sivisuumillu utaqqineqarsimasumik alloriartoqarpoq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tassunga killinnissamut nikallujuittuunissaq pisaqartinneqarsimavoq. Siullertut pingaarnerpaamillu arnat naapertuilluarneqarnissamik piumasaqarnerminnik aalajangiusimannissimasut qutsavigineqartariaqarput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Peqatigisaanillu partiit politikkikkut isumaqatigiissummut peqataasimasut tamarmik kiisalu Naalakkersuisut niviarsaqqat arnallu innarlerneqarsimanerinnut inatsisissatut siunnersuummik saqqummiussisimanerminnut akisussaaffimmillu tigusisimanerannut qutsavigineqartariaqarput. Qujanaq!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taarsiissutigineqartut 300.000 koruunit arnat annaasimasaat utertissinnaanngisaannassavaat. Kisiannili innarlerneqarsimanerannik tigussaasumik nassuerutiginninnerupput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Inatsisissatut siunnersuutip sukumiisumik suliarineqarnissaa Inuit Ataqatigiinnit pingaartinneqarpoq. Isumaqarpugut inatsisissatut siunnersuummi immikkoortut arlallit ersarippianngitsut imaluunniit tulluartuunngitsut, taamaattumillu siunnersuut pillugu arlalinnik apeqquteqarpunga.<\/p>\n<p>Ilaatigut arnat akuersiteqqaarnagit arlaleriarlutik spiralilersorneqarsimasut assersuutissaqarput. Isumaqarpugut akuersiteqqaarnani spiralilersuineq tamatigut immikkut innarliinerusoq. Taamaattumik innarliinerit ataasiakkaat tamaasa immikkut taarsiiffigineqartariaqartut isumaqarpugut. Aamma isumaqarpugut 2028-mi qinnuteqarnissamut killiliussamit immikkut akuersissuteqarsinnaaneq periarfissaasariaqartoq, arnallu taarsiiffigineqarnissamik itigartinneqartut eqqartuussivinnut innersuunneqaannarnatik allaffissornikkut naammagittaalliuuteqarsinnaatitaasariaqartut.<\/p>\n<p>Tamatuma saniatigut maluginiarnarpoq danskit naalakkersuisuisa inatsisissatut siunnersuummut atatillugu Danmarkip nunani tamalaani pisussaaffiinut isummerumannginnerat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tamakkiisumik aaqqiisoqassappat, arlaannaalluunniit isertuunneqassanngilaq. Naalagaaffiup suliamut tamakkiisumik akisussaanini, tassunga ilanngullugit inuit pisinnaatitaaffiinik unioqqutitsisoqarsimasinnaanera, nassuerutigisariaqarpaa. Naalakkersuisut tamanna isummerfigissagaat naatsorsuutigaarput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taamaattumik inatsisissatut siunnersuutip naggasiutaannginnissaa, kalaallilli oqaluttuarisaanermi naapertuilluanngitsuliorfigineqarsimanerannik siammasinnerusumik iluarsiiniarnermut pingaarutilittut ilaatinneqarnissaa pisariaqarpoq.<\/p>\n<p>Naligiinngitsumik pineqartarnerput akuersaarsinnaajunnaarparput. Naligiimmik pineqarnissarput piumasaraarput. Nammineq aalajangiisinnaatitaanerput piumasaraarput. Aalajangiisoqartoqartillugulu peqataatinneqartarnissarput piumasaraarput.<\/p>\n<p>Qanga pisimasut isertukkatut toqqortorneqarsimasut iluarsisariaqarpavut. Peqatigiilluta. Taamaaliornikkut aatsaat attaveqatigiinneq nukittunerusoq naligiinnerusorlu pilersissinnaavarput.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taamatut oqaaseqarluta Inuit Ataqatigiinniit inatsisissatut siunnersuut taperserparput, ataatsimiititaliamilu suliap ingerlateqqinnissaa qilanaaraarput.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201dIlaqutariit siuarsarsimanngitsut\u201d. \u201dMeeqqiornerinnarmik siunertallit\u201d. \u201dNiviarsiaqqat uagut anartarfiliartarnitsitut atoqateqaannartarput\u201d. &nbsp; 1960-ikkunni 70-ikkunnilu pisortatigoortumik allagaatini aviisinilu kalaallit arnat ilaqutariillu taama taagorneqartarput. &nbsp; Oqaatsit taakku inunnik isiginnittaatsimut, naartunaveersaasersuisimanermut suliap tunngavilerneqarneranut takussutissiipput. &nbsp; Inunnut isiginnittaaseq, kalaallit arnartaat atoqatigiittarnerminni ileqqorluttutut akisussaassuseqanngitsutullu isigineqarfigisaat. Inuttut aqunneqartariaqartutut isigineqarput. &nbsp; Taamatut inunnik isiginnittaaseqarnermi niviarsiaqqat arnallu timiminnut nammineq aalajangiisinnaatitaanerat naalagaaffiup innuttaasut amerlassusaat pillugu politikkianut aningaasatigullu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":12050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-12053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-kl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12053"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12054,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12053\/revisions\/12054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ia.gl\/kl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}