Namminiilivinnissaq pillugu naammassisaqarfiusumik suleqatigiinneq

Inuit Ataqatigiit isumaat erseqqippoq. Naalagaaffeqatigiinneq attatiinnarneqassanngilaq. Kalaallilli Nunaata Danmarkillu akornanni pissutsit ataavartumik ineriartortinneqassapput.

Inuit Ataqatigiit folketingimut ilaasortaatitaata Inuit Ataqatigiit namminiilivinnissamut politikia minnerunngitsumillu naalagaaffeqatigiinneq pillugu isummatsinnik oqaaseqaataa ingammik inuit qarasaasiatigut naapeqatigiittarfianni oqallinnermik annertuumik pilersitsivoq. Taamaammallu pissutsit arlalialuit erseqqissaateqarfigalugillu oqallinneq sukumiinerusunngortikkusuppara. Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni pissutsit pillugit oqallinneq marluinnarnik siunertaqarfiunngilaq. Oqallinneq assigiinngiiaartunik imaqarpoq, taamaammallu tangeqarnerusumik isummersorfigineqartariaqarpoq.

Tamanna namminersorneq pillugu isumaqatigiissuteqareernerup kingorna pisut arlallit takutippaat. Tamatumalu Kalaallit Nunaata Danmarkimik arlalinnik saqitsaassuteqarnerata sulilu saqitsaassuteqarnerata ersersippaa.

Namminersorneq ineriartortitsinermut tunngavoq

Naalagaaffeqatigiinnerup ingammillu Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni pissutsit ingerlaavartumik ineriartortinnerat Danmarkilu namminersorneq pillugu isumaqatigiissutsitsinni toqqammaviuvoq. Namminersornermi pillugu isumaqatigiissut Kalaallit Nunaata suliassaqarfinnik amerlasuunik tigusisinnaanerminik periarfissaqalerneranik, aatsitassanik isertitat aqqutigalugit naalagaaffimmit tapiissutinik nungukkiartortitsinissamik, Kalaallit Nunaata Danmarkillu naligiillutik Kalaallit Nunaata namminiileriartorneranik suleqatigiinnissaannik imaqarpoq. Taaneqartullu tamakku suli sulissutigalugit aallartinneqanngillat.

Kalaallit Nunaat namminiivittoq Inuit Ataqatigiit sorsuutigaat. Tamatuma angunissaanut piffissaq ingerlaqqaartariaqarpoq. Taamaattoqarnissaanullu Kalaallit Nunaanni Danmarkillu namminiilivinnissamut toqqammavissiiniarluni ilungersorluni sulisoqarnissaa pisaqariaqarpoq.

Kalaallit Nunaata ingammik aatsitassat aqqutigalugit aammali inuussutissarsiutinik ingerlatanit allanit aningaasaqarnikkut ineriartornissaa, taamaalillunilu naalagaaffimmit tapiissutinit isumalluutaarunnissaa namminersorneq pillugu isumaqatigiissummi siunertarineqartunut toqqammaviuvoq.

Tamanna Danmarkip aqqutissiueqataaffigissavaa. Taamaalillunilu tamanna ataatsimoorussatut suliniutaasoq oqaatigineqarsinnaavoq.  Kalaallit Nunaanni ataatsimoorussamik suliniut, aammali Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni ataatsimoorussamik suliniut. Isumaqatigiissutinimmi isumaqatigiissuteqarneq marluk arlaqarnerusulluunniit akornanni pisarpoq, namminersornerlu pillugu isumaqatigiissuut Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni isumaqatigiissutaavoq.

Allatut oqaatigalugu: Naalagaaffeqatigiinneq atorunnaarsikkumallugu ineriartortittariaqarparput.

Piviusoq qaqortoq-qernertuunngilaq

Saqitsaassutaasut arlallit naalagaaffeqatigiinneq maannatut iluseqartilluni unammillernartui ersersippai. Suliniutit annertuut pillugit inatsit, urani pillugu apeqqut, dual-usemik isumaqatigiissut, Kalaallit Nunaata niuernikkut politikimik ingerlatsisinnaaneranik, taamaalillunilu Danmarkimit akuleruffigineqarnani nunanut allanut sillimaniarnermullu tunngasumik ingerlatsisinnaaneranik apeqqut.

Atagu massakkut saqitsaassutaasut assersuutitut tigulaariartigit. Kiinamiut aningaasaliisartut sulianilluunniit ingerlatsisut mittarfiliortiternernut suliniutitsinnut akuussappat? Slotshomimi naaggaarput, namminersorlutilli oqartussat illorsuani angerput. Illuatungeriit tamarmik oqaatigisaminnik aalajangiusimannipput. Piviusulli annertunerusunik imaqarput.

Aappaatigut Danmark marloqiusamik nipeqartoq tusaavarput, taakkumi namminneerlutik sunaluunniit sakkugalugu kiinamiunik aningaasaliisartunik inuussutissarsiortunillu nunaminni soqutiginnilersitsiniaapput, nunattali Kinamut attaveqarnera pineqalersillugu naalagarsuartut pissuseqartutut ilersoortarpoq. Illuatungaanilu Naalakkersuisut suliassaminnik ilungersunartunik pimoorussinnginnerat Kalaallit Nunaatalu soorunami kiinamiut aningaasaliisartut arlaasa aningaasaliinerisigut akuliutsinneqarnerisigullu sillimaniarnermut politikikkut pitsaanngitsumik kinguneqarsinnaaneranik iliuuseqarnissaminnik pimoorussinnginnerat isiginnaarparput, naak naalagaaffiit allat pissutsinik taamaattunik pimoorussillutik eqqummaariffiginnittartut ilisimagipput.

Nutaamik suleqatigiinnikkut toqqissisimasumik ineriartorneq

Inuit Ataqatigiit isumaat naapertorlugu naalagaaffeqatigiit namminersorluni oqartussaanermik isumaqatigiissutip malitsigisaanik apeqqutinik taamaattunik siornatigut nalaanneqarsimanngitsunik nalorninartunillu passussinissamut piareersimanngilluinnarput. Naalagaaffeqatigiinneq nutarterneqanngippat Kalaallit Nunatta ineriartorneranut akornutaalersinnaasoq tamatuma nassataraa. Ineriartornermi namminersorneq pillugu isumaqatigiissut naapertorlugu Kalaallit Nunaata Danmarkilu ataatsimoorlutik isumaqatigiillutik isumagisassaraat.

Danmarkip Kalaallit Nunaata ineriartorneranut unitsitsinnginnissaa pingaaruteqarluinnartuuvoq. Taamaammat Kalaallit Nunaata Danmarkillu aaqqissuussinernik nutaanik ingerlatsisillutik Kalaallit Nunaata toqqissinartumik nunarsuup sinneranut attaveqaatinik nutaanik, inuussutissarsiutinik ingerlatanik tamani aningaasaliisartunik suleqatissanillu pilerilersitsisunik  sanarfisinnaanissaanik qulakkeerisunik ineriartortitsisinnaanera pingaaruteqarluinnarpoq.

Matumani ataatsimoorluni suleriutsinik nutaanik qulakkeerinissaq pineqarpoq, taamaalilluni Kalaallit Nunaat aatsitassanik suliniutinik nutaanik imaluunniit attaveqaatinut nutaanut suliniutinut avataaneersunik akuliutsitsinissamik pisariaqartuni tamani Danmarkimut apereqqaartarnissamik pisariaqartitsiunnaassalluni. Ineriartornermi tamanna piviusuuvoq ingerlajuartussaallunilu, aalajangigassallu Inatsisartuni Naalakkersuinilu aalajangerneqartartussaapput.

Akerariinnani iligiinneq

Danmarkip Kalaallit Nunatta ineriartorneranut ikorfiisussaanini akornusersuisussaannginninilu nassuerutigisariaqarpaa. Matumani kalaallit qallunaallu suleqatigiiffigisaannik aningaasaateqarfimmik pilersitsinissaq pilersitsinnginnissarluunniit imaluunniit ministeriunerup assamminik isaassineranik tigusinissaq tigusinnginnissarluunniit pineqanngillat. Kalaallit Nunaat sillimaniarnermut politikikkut akornusiisinnaasunik nunani allamiunik suleqatissaminik toqqaagaangat, naalagaaffeqatigiinni aaqqissuussamik suliniutit naammassineqarsinnaanerannik isumaginnittussamik piareersimatitaqarnissaq matumani pineqarpoq.

Peqatigisaanillu Kalaallit Nunaat – erseqqinnerusumilluunniit oqaatigalugu Naalakkersuisut – naalagaaffinnik allanik aningaasaliisartunillu nunanit allaneersunit ingammik attaveqaatitigut suliniutini suleqatissarsinermini sillimaniarnermut politikikkut unammillernartoqarsinnaaneranik nassuerutiginninnissaat, unammillernartunillu taakkunannga anguniagaqarfiusumik sulilluni aaqqinniarsinnaanerat matumani pineqarpoq.

Naalakkersuisut 2016-imi januaarip qaammataani nalornissuteqanngilluinnarlutik Danmarkip aatsitassanik marloqiusanik siunertaqartunik (dual use) nakkutilliinissaq pillugu Danmarkimik isumaqatigiissuteqarnerat matumani soqutiginaateqarpoq. Matumanimi Kalaallit Nunaat nammineq soqutigisani pillugit aalajangiussilluinnaqqasariaqaraluarpoq. Nunanut allanut tunisanik nakkutilliineq nunap nammineq isumagisassaraa, isumaqatigiissutikkulli Danmarki aatsitassanik sunilluunniit sakkutooqarnermi inuinnaallu akornanni atorneqarsinnaasunik Kalaallit Nunaata avammut niueruteqarsinnaaneranik unitsitsisinnaaneranik pisinnaatitaaffilerneqarpoq, tamannalu tunngavigalugu Inuit Ataqatigiinnit isumaqatigiissutit taakkua akerleraagut.

Naaggaarniaannarluni naaggaaginnannginneq

Pingeqartumili Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni tunisassianik marloqiusamik atorneqarsinnaasunik allatigullu sillimaniarnermut politikkikkut sunniuteqarsinnaasunik suleqatigiinnissamut pisariaqartitsinerannik Inuit Ataqatigiit apeqqusinngilarput. Tunngaviatigulli isumaqatigiissutit taakku maannalu kinamiut attaveqaatinik suliniutini suleqatigineqarsinnaanerannik oqallinneq ataqatigiittutut isigaagut. Massakkullu Kalaallit Nunaata Danmarkillu anguniagaqarfiusumik oqaloqatigiinnikkut allaffissornikkut ingerlatsinitsinni aaqqissuussinernik Danmarkip Kalaallit Nunaata ineriartornissaanut naaggaarsinnaaneranik periarfissiinngitsumik, illuatungaatigullu Kalaallit Nunaata Danmarkimik suleqatiginninnissamik naaggaarusussuseqartitsinngitsumik qulakkeerinissaq pingaaruteqarpoq.

Inuit Ataqatigiit nunarsuarmi pisariusumik katitigaasumi isummersinnaanissatsinnut immitsinnut pisinnaatinnerput erseqqissarumavara. Naalagaaffeqatigiinniinnerput katitigaanermini pisariusuuvoq. Suliassanik isumagisassatsinnik aallussineq isumaqanngilaq namminiilivinnissatsinnut anguniagaqarusunngitsugut imaluunniit sorsuuteqarusunngitsugut. Akerlianik uagut allallu naalagaaffeqatigiinnermi aaqqissuussamik ersarinnerusumillu ilungersorluta sulinerput namminiilivinnissamut toqqammavissaavoq.

Nunatta aningaasarsiornikkut siuariartornissaani ataatsimoorluni sulinissaq pisariaqarpoq, isertitallu naalagaaffimmit tapiissutinit pinngitsuuisinnaanngornissatsinnut aqqutissaavoq. Siunissamilu naalagaaffiit allat assigalugit Kalaallit Nunaata naalagaaffinngornissaanut piginnaasanik ilisimasanillu peqalernissamut, taamaalillunilu Naalagaaffinnik allanik Danmarkiunngitsunik suleqateqarsinnaallunilu attaveqalersinnaanerani ataatsimoorluni suliniuteqarnissaq pisariaqarpoq.

 

Sara Olsvig

Siulittaasoq, Inuit Ataqatigiit

Inuit Ataqatigiit Kattuffiat

Postboks 321, 3900 Nuuk
tlf.nr: (+299) 346 272
Fax: (+299) 321 321
Website: http://www.ia.gl
Email: ia@ia.gl
www.facebook.com/ataqatigiit
www.twitter.com/IAtaqatigiit

Attavigitigut/kontakt os

Imaneq 2
Telfon: (+299) 329888
Fax: (+299) 323232
Aningaaq: http://ia.gl
Email: ia@ia.gl