All. Sofia Geisler, Inuit Ataqatigiit

Naalagaaffiit Peqatigiit Ulluat:

Naalagaaffiit Peqatigiit – aamma Nunap Inoqqaavinut

Ulloq una ukiut 74-it matuma siorna, 1945-imi, naalagaaffiit 51-it Naalagaaffiit Peqatigiit (FN) pilersippaat. Naalagaaffiit peqataassut maanna 193-inngorsimapput, taakkulu tassa tunuliaqutsipput kattuffissuarmut nunarsuarmi sorsuttoqaqqinngisaannarnissaannik siunertaqarluni pilersinneqarsimasumut.

Naalagaaffiit Peqatigiit (FN) eqqissisaasussanik sakkutuuliisarnerata saniatigut inuit pisinnaatitaaffiinik suliniuteqartutut attuumatittarparput. Tassalu inuit ataasiakkaat pisinnaatitaaffii inuit naalagaaffimmit innarlerneqannginnissaannik siunertaqartut.

Inuit pisinnaatitaaffii ullut tamaasa atuutsinneqartarput, naak immaqa uagut eqqarsaatigivallaartanngikkaluarigut.

Inuit pisinnaatitaaffii eqqartuussisarnermik inatsimmi, pinerluttulerinermi inatsimmi, Namminersorlutik Oqartussat pillugit inatsimmi allanilu inatsisini atuutsinneqarput. Innuttaasut kiisalu Namminersorlutik Oqartussat / Naalagaaffiup akornanni attaveqarnermut inatsisitigut inissisimanermut ersarissaapput, Nunatta Danmarkillu akornanni inissisimanermut atuutsinneqarlutik kiisalu nunanut allanut attaveqarnitsinni atuutsinneqarlutik.

Assersuutissaqqippoq Arfanniarneq pillugu Ataatsimiititaliarsuarmi allanilu ataatsimiititaliani Nunatta peqataasarnera, inunnut ataasiakkaanut maani nunalinnut annertuumik sunniuteqartartoq pingaaruteqarlunilu.

Inuit pisinnaatitaaffii Naalagaaffiit Peqatigiinnit 1948-imi aalajangersarneqartut ulluinnarni inuunitsinnut ilaalluinnalersimapput. Kiffanngissutsimut, demokratimut, tamatta inatsimmi assigiinnitsinnik, kiisalu piginnittuunermik qulakkeerinninnissamik tunngaviatigut isumaqarnermik imaqarput. Tamannalu aamma uagutsinnut inuiannut nunap inoqqaavinut, nunarsuatsinni nunap inoqaavinut ilaasunut aamma atuupput.

Nunap Inoqqaavinut pisinnaatitaaffiit Inuit Ataqatigiinniit qaqugumulluunniit tapersersorneqartuassapput, aamma maani Nunatsinni. Inissaminiipporlu Naalakkersuisut pilluaqqussallugit, tassami taakku Danmarkimik suleqateqarluarnerisigut Nunallu Avannarliit tapersiinerisigut Naalagaaffiit Peqatigiit ataanniittumut Nunap Inoqqaavi pillugu Permanent Forumimut Nunatsinneersumik ilaasortaqalermat ukiuni 2020-2022-mi atuuffeqartussamik.

Nunarsuaq tamakkerlugu innuttaasut 5 procentii tassaapput Nunap Inoqqaavi, taakkulu pinngitsoqaratik annertoqisunik unammilligassaqarput. Tamanna isiginngitsuusaassanngilarput. Maluginiassarpulli aamma tassaavoq Nunarsuarmioqatigiit Nunap Inoqqaavisa pisinnaatitaaffii akueriartuinnarmatigit, pisinnaatitaaffiillu taakku naqissuserneqarput Nunap Inoqqaavia pisinnaatitaaffiisa akuerisaallutik aalajangersaaffigineqarnerisigut.

Sulinerup taassuma sakkussatsinnik tunissavaatigut unammilligassatta annertoqisut, soorlu silap allanngoriartornerata malitsigisaasa, iliuuseqarfiniarnissaannut.

Inuulluaqqusillunga

Sofia Geisler

Ataatsimiititaliat ilaasortaaffiit:

  • Inatsisinut Ataatsimiititaliami siul.tullia
  • Nunat Avannarliit Siunnersuisoqatigiiffianni sinniisuutitaq
  • Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq
  • Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut Ilageeqanermullu Ataatsimiititaliaq