Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoq pisuutitassaarutiinnarpoq. Kukkussut Naalakkersuisu-niippoq, Naalakkersuisut suleriaasiat naapertorlugu Naalakkersuisut sulisimanngillat. Taa-maammat Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup Inuit Ataqatigiit siulittaasuat saassukkamiuk pasinarsarpaa isertuussanik oqaatigeqqusaanngitsunik oqaaseqarsimanerarlugu. Aningaasaqarnermut ataatsimiititaliap isumaliutissiissummini oqaatigisai inuup ataatsip kisimi akisussaaffiginngilai.

Tassami ataatsimiititaliami isumaliutissiissummi atsiortut tassaapput: Hermann Berthelsen Siumut, Karl Kristian Kruse Siumut, Henrik Fleischer Siumut, Randi V. Evaldsen Demokraatit, Jens Napaattooq Partii Naleraq, Mute Bourup Egede Inuit Ataqatigiit, aamma Peter Olsen Inuit Ataqatigiit.

Tassa imaappoq Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliap ataatsimoorluni isumaliutissiissummi oqaatigisaat atsiortut tamarmik akueralugit tamanut saqqummiussaraat. Taamaammat Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup Mùte Bourup Egede kisiat pasinarsarniarsinnaanngilaa, oqaatsinik aninneqarsimasunik kisiat ”piginnittuutinniarsarissallugu”. Tamanna eqqunngitsumik pasinarsaaneruvoq, Inatsisartuni ilaasortamut ataatsimut tatiginarunnaarsaaniarnerusoq.

Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup aammami Naalakkersuisut sinnerisa takkuitsoorsimavaat Naalakkersuisunut ilaasortat akisussaanerat pillugu inatsisartut inatsisaat nr. 6, 13. maj 1993-imeersoq imatut oqaasertaqartoq malissimanngisaat:

§ 6. Naalakkersuisunut ilaasortaq § 10, naapertorlugu pineqaatissinneqassaaq piaaraluni imaluunniit mianersuaalliorujussuarnermigut Inatsisartut Naalakkersuisullu pillugit Inatsisartut inatsisaat inatsisilluunniit allat malillugit imaluunniit atorfimmi suunera malillugu imminut pisussaaffigisassanngortitaasut malillugit iliunngikkuni.

Imm. 2. Imm. 1-imi aalajangersagaq aamma atorneqartassaaq Naalakkersuisunut ilaasortaq eqqunngitsumik paasinerluutaasinnaasumilluunniit inatsisartunut paasissutissiisimappat imaluunniit inatsisartut oqaluuserisassamik oqaluuserinninneranni paasissutissanik oqaluuserisap inatsisartunit aalajangiiffigineqarnissaanut annertuumik pingaaruteqartunik nipangiussisimappat.’

Imaappoq, Inatsisartut upernaaq manna ataatsimiinnitsinni aalajangiiffigisassaannut oqaluuserineqartunut aalajangiinermi paasissutissaq pingaarutilik, tassalu nunatta aningaasanut missingersuutaata ajutoorluinnaqqanerat nipangiusimasimavaat. Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup oqarneratuut aningaasat 461 mio. kr. tikillugit manna tikillugu amigartoortumik missingersuutit inissisimapput. Uggornaqaaq aningaasat amigartoorutit taamak annertutigilinnginnerini ilisimatitsisoqarsimanngimmat. Aamma uggornaqaaq Naalakkersuisut isertuussinissartik aalajangiussimammassuk, erngertumik paasissutissiinatik. Tamanna paasissutissamik pingaarutilimmik isertuussineruvoq.

Inuit Ataqatigiit siulittaasuannut unneqqarissumik sullissisumut, inuiaqatigiillu aningaasaataasa mianersuunneqarnissaannik kaammattuuteqartumut pisuutitsissutaasinnaanngilaq. Paasissutissallu aallavigineqartut aamma tassaapput aningaasaqarnermut ataatsimiitsitaliap isumaliutissiissummigut pisortatigoortumik tamanut saqqummiussai.

Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoq aammalu naalakkersuisooqatigiit suleqataasalu Demokraatit pissutsinut ilungersunarseqisunut tapersersuinerat sulilu tunuliaqutsiillutik akisussaaqataanerat assut tupaallaatigaara. Naalakkersuisut sulinerat inatsisiliortunullu sullissinerat aalajangersakkat malillugit ingerlanneqanngilaq. Siumut, Demokraatit, aamma Nunatta Qitornai massakkut aningaasaqarnikkut inissisimaffik tamakkiisumik akisussaaffigaat, amerlanerussuteqarput aalajangersaanermikkut. Tassa pissutsinut aalajangiisuupput. Erseqqissarlarali Inuit Ataqatigiit inuiaqatigiit aningaasaqarnikkut ajutoorujussualernerat pinngitsoortinniarlugu suleqataassaagut aamma akisussaaffimmik tiguseqataassaagut isornartorsiuiinnarata. Inuit nunatsinniittut aningaasaataasa ”kaasarfiiniit” aallerfigineqassanngimmata.

Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoq aamma Naalakkersuisut sinneri pisumi matumani aalajangersakkat malillugit paasissutissanik pingaarutilinnik isertuussisussaatitaannginnerup timitalernissaa qulakkeersimanngilaat. Qinikkat inuiaqatigiinni ammasumik isertuaatsumillu sullissisut tamatta qineqqusaarutiginikuusavut Naalakkersuisut timitalinngilaat. Tamanna qinikkat allat pisuutinneqarnerannik kinguneqartinniarneqassanngilaq, aamma Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup misissuinermigut atuagassaminillu misissuilluarnermigut paasisimasinnaagaluakkaminik naammassinnissimannginneranik ersiutaasoq isumaqarpunga.

Torersumik isertuaatsumillu sulinissarput Inuit Ataqatigiinniit inassutigaarput. Suleqataassaagut nunatta inuisalu aningaasaqarnikkut isasoorluinnannginnissaat anguniarlugu. Akisussaaffik Naalakkersuisunit aamma Aningaasaqarnermut Naalakkersuisumit naammaginanngitsumik suliaasoq isertuussamillu toqqortigaasimasoq pinartuuvoq. Tamatta suleqatigiilluta aaqqinniarniartigu pissutsit ilungersunartut uteqqissanngippata qinikkat akisussaassuseqartumik suleqatigiinnissaat matumani Inuit Ataqatigiit ikiuunnermikkut timitalersuiffigissavaat.

Inuit Ataqatigiit

Politikkikkut oqaaseqartartuat

Aqqaluaq B. Egede