Inuit Ataqatigiit:  Aaqqiissutissat pisariaqartippavut

Aningaasaqarnerput inuuniarnerpullu nualluussuup Coronap annertuumik sunnerpaa. Sulisartorpassuit suliffeqarfiillu ulluni makkunani ilungersunartorsiorput, nualluussuup peqqinnissakkuinnaanngitsoq aningaasarsiornikkulli eqquinerlunnera patsisaalluni.

Nunarput aningaasarsionikkut ilungersunartumut inissikkiartuaarpoq. Nunarsuarmi tamakkerlugu aningaasarsiornikkut pitsaanngitsumiittoqalereerpoq. Piffissamilu sivisujaami sunniuteqarnerluttussaalluni aamma nunatsinni. Aningaasarsiornikkummi siuariartornissaagaluatsinnik 2020-mi ilimasaarinerit maanna imaaliinnartoq ajorseriartussatut Aningaasaqarnermut Siunnersuisooqatigiit saqqummiuteqqammivaat.

Inuiaqatigiit unittuunnginnissaat siunertaralugu imminullu pilersorsinnaaneq annerpaaffianiitsinniarlugu, piffissami aggersumi nualluussuup inuuniarnikkut aningaasaqarnikkullu sunniutissai annikinnerpaaffianiitsinniarlugit suleqatigiinneq aaqqiissutissanillu ujaaseqatigiilluni isumaqatigiissinnaneq pisariaqarpoq.  

Ajutuuittoqaqqunagu inuiaqatigiinnilu ‘assakaasut’ ingerlaaginnaqqullugit suliffissaaleqisoqangaatsialeqqunagulu ikiorsiinerit pisariaqartussaapput. Ullumikkullu aaqqiissutaareersut pitsanngorsarlugillu annerusariaqarsinnaanerat avaqqukkuminaappasilluni. Ullumi nalaatatta sunniutai sivisuumik malugisussaagatsigit.

Aaqqiinerillu aningaasanik naleqartussaapput, ilaat aallerfiusinnaasut isumaqatigiinngissutaasinnaallutik. Ammasumilli ataatsimoorfissagut akunnitsinni ujartortariaqarpagut kommunet, kattuffiit partiillu akimorlugit pilersinneqartumik.

Inuit Ataqatigiit aningaasalersuinissamut makku periarfissatut isigaagut:

  • Illersorneqarsinnaasumik ammariartuaarnissaq. Pingaartumik nunatta iluani.
  • Allaffissornikkut sipaarniarneq – Nammiinersorlutik Oqartussat iluani atorfinitsitsinerit aningaasartuutillu unitsikkallarnerisigut. Pisariaqavissumik atorfinitsitsinerit, soorlu peqqinnissaqarfimmi isumaginninnerullu iluaniittut pinnagit. Unitsitsineq imak paasineqassaaq, atorfiit aningaasartuutillu ullumikkornit qaffasinnerulissanngitsut.
  • Ilanngaassivik; Suliffeqarfiit akileraarutasa apparnissaat Sulinermullu ilanngaat 2021-mi tamarmik atuutilertussat kinguartissasut. Akileraartarnikkut isumaginninnikkullu aaqqissuusseqqinnermi ataqatigiinnerusumut kinguartinneqarlutik. Taamaalilluni 200 mio.kr. tungaanut aallertoqarsinnaassaaq.
  • Aningaasartuutissatut aaliangersarsimasat qanimut misissorluarlugit attanneqarsinnaasumik pisunut imaannaanngitsunut aningaasaliissutissat ujartornerat.

Aaqqiinissat attanneqarsinnasut, nalaatatsinni ilungersunartuni ajornerulersitsigatik iluaqutaanissaat pingaarnerpaajussaaq. Siunnersuutillu saqqummiussagut allatut isumaqarfigineqarsinnaammata isummat periarfissallu allat tusarnissaat qilanaaraarput. Ataatsimoorluta neriuummik pilersitsisa aaqqeeqatigiillutalu.

Múte Bourup Egede

Inuit Ataqatigiit siulittaasuat.