Ilinniartitaaneq Nunanullu Allanut tunngasut avissaartillit

Suliassaqarfiit ikinnerpaamik marluk tamarmik immikkut politikkikkut ima annertutigisumik ukkatarineqarineqartariaqarlutillu iliuuseqarfigineqartariaqarput taakku Naalakkersuisoqarfimmut ataatsimut kattunneqarsimanerat qimattariaqarlutigu. Taakku tassaapput ilinniartitaaneq aamma nunanut allanut tunngasut akisussaaffiit.

Suliniutit politikkikkut aalajangiunneqartut ingerlanneqartullu inerititaqarfiuleriartortut amerlapput. Ineriartorneq illorraap tungaanut ingerlavoq. Tamanna inuiaqatigiittut nuannaarutissarivarput. Ilorraap tungaanulli ingerlaneq arriitsuararsuarmik pivoq. Tassami 2040-imi innuttaasut 40 procentiisa ilinniagaqarnermikkut meeqqat atuarfiat taamaallaat tunuliaqutarisimassavaat. Maannamut takutitatsinnit annerungaartumik iliuuseqarnissamik tamanna pisariaqalersitsivoq. 

Ilisimalereerparput 3000-it pallingajallugit amerlassusillit inuusuttut maannamut sumiinneri sulerinerilu ilisimanngikkigut. Taakku sumiissusersigutsigit sulisoqarnermullu akuulersinniassagutsigit ilinniagaqarnikkut taakku qanoq atorfissaqartitsinerat ilisimanngilarput.

Ilisimaneqaqqissaanngilaq Nunatsinni innuttaasut qassit piginnaanngorsarnissamik siunertaqartumik noqqaasut kalaallisuinnarlu oqaasillit qassiunersut[1].  Maluginiagassaavorlu Oqaatsinik Pikkorissarfik aqqutigalugu assersuutigalugu qallunaat oqaasiinik pikkorissartitsinerit ukiut kingulliit amerliartorsimanngitsut, ukiut kingulliit 4-at ukiumut taamaallaat marluk-pingasut ingerlanneqartarsimallutik.

Siunissatsinnut Meeqqat Atuarfiat toqqammaviliivoq. Meeqqat Atuarfiata qulakkeerinneqataaffigissavaa piginnaaneqartunik inuiaqatigiit sulisussaqarnissaat ullut taakku tikikkutsigit utoqqaat pilersugassat amerlanerulersimallutik, sulisussallu ikinnerulersimallutik. Ullumikkut najugaqariaaserput attatiinnassagutsigu Meeqqat Atuarfiata qulakkeerinneqataaffigissavaa piginnaasanik atorfissaqartinneqartunik piginnaaneqartunik inuiaqatigiit pilersorneqarnissaat.

Nunatsinni avatitsinnilu pisut kingulliit naqissuserpaat issittumut – taamalu Nunatsinnut – soqutiginninneq assortorneqarsinnaanngitsumik annertusiartorpoq. Nunanut allanut Naalakkersuisup piffissaanik annertunerujartortumik tamanna atuiffiuleriartussasoq qularutiginngilarput.

Suliassaqarfiit pineqartut tamarmik Nunatsinnut taassumalu siunissaanut pingaaruteqarluinnartumik inissisimapput. Taamaattumik Naalakkersuisut Siulittaasuat kaammattorusupparput Naalakkersuisoqarfiup pineqartup katitigaanera eqqarsaatigeqqullugu.

Sofia Geisler, Inuit Ataqatigiit, Inatsisartut
Ukununnga ilaasortaq: Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut Ilageeqarnermullu Ataatsimiititaliaq + Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq


[1] §37_160-2019