Ilinniartitsisut amigaatigivagut – ilumoornerpali?

–       Ilinniaartitsisut ukuusinnaappata timelærerit, ilinniartitsisut, minnerni ilinniartitsisut, sammivinni ilinniartitsisut, perorsaasut imaluunniit inunnik isumaginninnermi ikiortit.

 

Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut amerlaqisut uanga ilanngullunga, ilinniarfinni atuarfinnilu  sulinngilagut. Peqqutaasut arlaqarput, ilinniartitsutut ilinniarsimasut taakku kisimik akisinnaavaat. Atuarfinni pissutsit ilinniartitsisutut ilinniarsimasunut tarnikkut peqqissutsikkullu sunniutaasinnaasut peqqutaaqataasinnaapput; akissarsiat, tapisiakinneq; ineqarneq; ilanngullugu periarfissat allat atuarfimmi sulinerminngaanniit pitsaanerusut. Taamaattumik atuarfiit pilerinarnerusunngortinnissaat anguniarlugu avatangiisaat pitsaassusiallu sulissutigisariaqarpavut. Atuarfinni aqutsisut aallaavigeqqaarsinnaavagut.

 

Ilinniartitsisut ilinniartitsissapput – aqutsisut atuarfinnik aqutsissapput

Iluarsartuullugu sulinutissatut pilersaarusianik aqutsisut, aqutsisut piginnaasanik ineriartortitsinermik ilisimasallit, sulisunik pikkorissaasinnaasut, suleqatigiissitsinermik ilisimasallit, piginnaanngorsaanermik ilisimasallit ataqatigiissaarisinnaasullu pisariaqartippavut. Pisariaqartippavut aqutsisutut ilinniarsimasut atuarfinnik aqutsisuunissaat. Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut assigiinngitsunik aqutseriaatsinik pikkorissarsimasunik atuineq naammanngilaq, qaffasinnerusumimmi aqutsisutut ilinniarnerunngimmat. Aqutsisutut ilinniarsimasut sulisorissallugit pisariaqartippagut, atuarfiup pamersaanikkut periusaanik pikkorissarsinnaasut tunngaviusumik ilinniartitsisutut ilinniarsimasuusariaqanngitsut.

 

Atuarfimmi aqutsinerup piviusunngortinneqarnissaa ilinniartitsisunik oqilisaanerussaaq ikiorsiinerullunilu, ilinniartitsisut sulinerisa ingerlarngat pitsaanerulissammat ilinniartitsinissaminnullu piffissaqarnerulissallutik uippakajaarnertaqanngitsumik. Ilinniartitsisut aqutsisunit pitsaanerusumik tusaaniarneqartalernissartik periarfissarilissavaat, taamaalillutik inuttut sammisaminnilu ineriartorsinnaanerulissallutik. Taakkumi atugaat atuartuni assinganik ersiutaasarpoq. Ilinniartitsisoq pitsaasumik avatangiiseqaraangat atuaqatigiinni ilinniartitsineq pitsaanerulikkajuttarpoq, ilinniartitsisoq piffissaqarnerulluni atuartunullu ataasiakkaanut nukissaqarnerulerluni, atuaqatigiinnilu ataatsimut angusat pitsaanerulerlutik, naak atuartut ilaat inuuniarnikkut ajornartorsiuteqaraluartut.

 

Atuarfik pilerinartuussaaq

Qanoq ililluta meeqqat atuarfii pilerinarnerusunngortissinnaavagut ilinniartitsisut ilinniakkaminni sammisaminnut tunngaviuusumut uterfigisinnaanngorlugit. Apeqqutaavoq qanoq iliussanersugut.

Ilinniartitsisut ikereeqisut atuartitaasa ataatsimut angusamikkut appasissumik angusaqarsimanerannik pisuutikkunnaarlugit aaqqiissutissat ammaffiginerusariaqarpavut. Danmarkimi ilinniakkamik aallartissinnaanermut piumasaqaatit appasingaatsiarput, Nunatsinni piumasaqaatigut qaffasingaatsiarlutik. Ataatsimut angusat apparaangata ilinniakkamik aallartissinnaanissamut piumasaqaatit qaffakkajuttarpagut neriuutigalugu ilinniarnerup pitsaassusaa qaffassasoq. Ilinniarfissuarmilu pitsaassuseq pitsanngorsakkajuttarparput meeqqat atuarfiini pitsaassuseq appasikkaangat. Meeqqat atuarfianiuna pitsanngorsaasoqartussaq ilinniartitsisut ilinniarluarsimasut ilinniakkaminnik atuilluarnissaat piviusunngortitsinissaminnik periarfissillugit.

Erseqqissaqqikkusuppara qaffasilluartumik appasittumilluunniit, atuakkersornermik assassornermilluunniit imaluunniit pitsaassutsimi inuttut, sammisami inooqatigiinnermilu inissisimaffimmut pisariaqarnerput. Tassa Atuarfitsialaap anguniagarigaluagaa, taamaammat ilikkagassatut anguniakkat piviusunngortitsigik!

Ilinniakkamut isersinnaanermik pisinnaasaqarneq pineqanngilaq – Ilinniakkaminguna naammassinnissinnaaneq pineqartoq.

Pingaaruteqarpoq sapinngisamik ilinniartunik arlalinnik aallartitsinissaq ilinniarnerullu pitsanngorsarnissaa isernissamut piumasaqaatit qaffassarunnaarlugit.

 

Ilinniartitsisut pisinnaasaqarput – pisinnaasatik atuarlitsik

Ilinniartitsisut pisinnaasatik tamakkiisumik atuarluarlitsik.

Atuarfimmi aqutsisunik, perorsaasunik, Atuarfitsialaap sammisaanik suliffeqarfinni suliaqartut ilitsersuisinnaasut ilinniartitsisutut sulilersitsigik, angajoqqaat/angajoqqaatut akisussaasut sumiiffimmilu inoqatigiit suleqatigalugit ilinniartitsisut tapersortigik. Atuarfitsialammimi sammisat arlalinnut tunngapput, sananeq, eqqumiitsuliorneq, silamiinneq allarpassuillu atuakkersornermiittariaqanngitsut. Eqqumiitsuliortunik, assassorluni suliaqartunik, takornarissanik angallassisartunik, timersortartunik allanillu pisinnaasaqarluartunik suliffeqarfiit suleqatigalugit periarfissaalersitsigu atorfinitsitsisinnaaneq.

 

Timelærerit taartaasartullu

Timelæret amerlaqaat najugartik qimanngikkaluarlugu ilinniarsinnaasunik. Taanna suli ingerlattariaqarparput pitsanngorsartuarlugulu, tassami amerlapput ilinniarfik najornagu ilinniartinneqarlutik ilinniagaqarsinnaasut.

Ullumi atuarfiit arlaqaqisut ilinniarnertuunik taartaasussanik ilinniartitsisoqartarput sammisanimi kisitsinermi, oqaatsinik atuartitsinerni sammisanilu allani samminikuusaminni ilinniarnermi nalaanni ilisimalersimasaminnik ilisimasaqartuummata. Pamersaanermi ilinniagaqanngillat ilinniartitsinermili ikiortaasinnaalluarlutik, naak ilinniartitsinerup pilersaarusiortussaanngikkaluarlutik isumaginninnermullu tunngasunik suliaqartussaanngikkaluarlutik.

 

Atuartut inuttut ajornartorsiortut

Ilinniartitsisut isumaginninnermut tunngasunik pikkorissartinneqartarput, nutaat paasissutissinneqartarput qanoq ilillutik nalunaaruteqartarnissaannik atuarfiullu tungaaniit meeqqat atugarliortut ikiorserneqarnissaat atuarfiup periarfissai qanorlu suleriaaseqarnera apeqqutaatillugu periarfissaqarluni. Pakatsinartarporli kommunemi suleriaatsip arriinnerujussua, sullissinerup ataqatigiinnerata pitsaanngissusia peqqutigalugu meeqqat ilaqutaasullu meeqqamik ikiorsiinissaq sivisuumik utaqqineqartarpoq.

Inuit Ataqatigiit kommuunimi qanimut suliniuteqartoqartariaqarpoq, kommuunimi atuarfimmiluunniit inissisimasumik atuartullu isumaginninnermik ilinniagallit Inuit Ataqatigiit atorfinitsikkusutaat sulisoralugit.

 

Meeqqagut nunasiaatilittut iliorfigisarpavut

Erseqqissaatigeqqikkusuppara piorsarsimassuserput assigiinngisitaartup atuarfimmiilernissaa. Piorsarsimassuseq eqqumiitsuliornerinnarmiinngilaq imaluunniit qanga ileqqutoqqaniinnarmiinnani. Piorsarsimassuseq tamaniippoq; oqaatsitsinniippat, inuianniippat inooqatiinniluunniit piuppat tamaniippoq. Assersuutigalugu sulinermi atuarnermilu piorsassimassuseqarpoq. Isumaqarpoq siullertut atuarfimmi ullorsiuterput nammineq ullorsiutigilertariaqarparput. Piviusumik danskit ullorsiutaat suli maannamut atorparput, aali qallunaanngorsagaajunnaareeraluarluta.

 

Oqaatsinut tunngatillugu nunasiaateqarnermut immikkut qiviaraanni uagut aamma nammineq Nunatta ilaani nunasiaateqartutut pissusilersorpugut. Qallunaanit pitsaanerunngilagut, naggueqatitta ilisimaleraangamikku Kitaamiusut pisortatigut oqaaserput malillugu ilinniartitsisartugut ilisimaleraangamikku taamak isummerfigisarpaatigut.

 

Ilisimavarput atuartut oqaatsiminnik ilinniartinneqarnerminni ilikkarnerusartut. Tunumiummi Avanersuarmiullu oqaasii? Oqaatsiminnik meeqqat atuarfianni atuartinneqarlik periarfissinneqarlutillu kingusinnerusukkut Kitaamiusut pisortatigut oqaaserisatsinni misilitsinnissaminnut, soorlu danskit tuluttullu oqaasiini.

 

Aaqqissuussisoqarsinnaavoq pisortatigut oqaatsitsinni Kitaamiusut allannermi ingerlatsilluni namminerisarlu oqaatsit atorsinnaanngoqqullugit. Arlallit isumaqassapput ilinniartitsisumut ataqatigiinngilertussaassasoq, kisianni atuartumut ataqatigiinngittunngoreertarpoq nammineq oqaaserisaminik sumiorpaluutiminilluunniit atuartinneqaleraangami! Meeqqat pisinnaatitaaffeqarput meeqqallu aallaaviulertariaqarput.

Oqariuseqarpoq: ‘Oqaatsivut eriagissavagut’ taamaattorli pisortatigoortumik oqaatsivut Kitaamiusut meeqqat atuarfiini kisimik eriagineqarlutik, naak oqaatsitsinnik siunissami atuisussaasut meeqqat atuarfianniittut.

 

Meeqqat innarluutillit – aamma pisinnaatitaaffeqarput

Atuartut innarluutillit, pingaartumik meeqqat annertuumik innarluutillit, illersorneqarnissaminnik pisariaqartitsissut eqqissisimasumillu avatangiiseqartussaasut immikkut atuarfeqarlik.

Meeqqat innarluutillit nalinginnaasumik klassemi atuartinneqarsinnaasut immikkut tapersersortilerlugit atuaqatigiit nalinginnaasuni ilaatinneqarlik.

Ilaatitsiniarneq imaluunniit immikkut atuartitsineq pineqanngilaq, tamarmik pineqarput. Atuarfiup ilusilersorneq atuartunik tamanik inissaqartitsisariaqarpoq, innarluuteqaraluaraanniluunniit.

 

Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut ilarpassui suliffeqarfinni allani, ilaatigut ulloq unnuarlu angerlarsimaffinni sulipput.  Ulloq unnuarlu angerlarsimaffiit meeqqanut immikkut ikiortarialinnik innarluutilinnilluunniit atuartitsiffioqqusaanngillat, naak ilaasa ilinniartitsisutut ilinniarsimasunik sulisoqaramik pisinnaalluarnertillu peqqutigalugu tamanna kissaatigisarsimagaluaraat.

Nuna tamakkerlugu pisariaqartitsisut tamaasa eqqarsaatigalugit inunnik isumaginninnermut tunngasumik anguniagassilluta periusissiamik pilersaarusiortariaqarpugut.  Anguniagassatut periusissaq inooriaatsitsinnik assigiinngiissitaartumik atuutsitsisussaq. Tamanillu pingaarnerutillugu meeqqat atuarfianni, meeqqammi meeqqerivinni meeraanissaminnik periarfissaqassapput.

Isumaga – misilittagara.

 

 

Ilinniartitsisutut ilinniarsimasoq

Arnajaaq Lynge

Inuit Ataqatigiit Kattuffiat

Postboks 321, 3900 Nuuk
tlf.nr: (+299) 346 272
Fax: (+299) 321 321
Website: http://www.ia.gl
Email: ia@ia.gl
www.facebook.com/ataqatigiit
www.twitter.com/IAtaqatigiit

Attavigitigut/kontakt os

Imaneq 2
Telfon: (+299) 329888
Fax: (+299) 323232
Aningaaq: http://ia.gl
Email: ia@ia.gl