Naalakkersuisooqatigiit Uran pillugu politikkiat paatsiveqanngitsoq

Ullut tamaasa isuma nutaaq – kingunerisassanik nutaanik saqqummiussiviusoq. Taamatut inerniliisoqartariaqarpoq tallimanngormat Inatsisartut sulinertik aallartimmassuk. Uran-isiorniarneq ullut tamaviisa oqallisigineqartarpoq, ullullu tamaasa paatsornerit salluliornerillu saqqummiunneqartarlutik. Taamaakkaluartorli Naalakkersuisoq akisussaasoq ataasiaraniluunniit nassuiaavoq paatsoornerillu naqqissorlugit. Uffa Naalakkersuisutut pisussaaffigalugu pingaarnersaq.

Isumaqatigiinneq pingaaruteqarpoq

Naalakkersuisut siulittaasuata ammaanersiornermi oqalugiaammini nalunaarutigaa uran-isiornermik aalajangiisussat tassaasut Inatsisartut. Soorlu aamma Naalakkersuisut aalajangiiffigisassatut siunnersuumminni piareereeraat. Taamaakkaluartorli Aleqa Hammondip aamma Narsami innuttaasut Kuannersuarni uran-isiornissaq pillugu taasisinniarpai. Taamatut politikkeqarnerup kingunissai takorlooruminaappulluunniit. Siunissami sumiiffiit amerlaqataanik uran-i pillugu politikkeqalissasoq naatsorsuutigineqarsinnaavoq. Nunatsinnut pitsaanerusumik ingerlariaaseqassagaluarpugut ataatsimoortumik politikikkeqartuugutta – qanorluunniit issagaluarpat.

Inuit Ataqatigiit uran-imut naaggaavinnerup atorunnaarsinneqarnissaa akerleraat. Isumaqarpugut aalajangiinissamut massakkorpiaq pisariaqartunik isummiutissaqarnata. Taamaattumik isumaqanngilagut piffissami qanittumi innuttaasunik taasisitsinissamik piviusunngortitsinissaq pisinnaasoq. Tamakku tunngavigalugit kaammattuutigissavarput taasisitsisoqassagaluarpat, nuna tamakkerlugu taasisitsisoqassasoq. 

Innuttaasunik taasissitsineq imaluunniit? 

Nuna tamakkerlugu taasisitsinissamik isuma ammaanersiorluni oqallinnermi Atassummit Demokratinillu tapersersorneqarpoq. Inatsisartut aningaasanut inatsisissaat pillugu oqallinnermi Siumup oqaaseqartartuata Finn Karlsenip nalunaarutigaa Siumup nuna tamakkerlugu taasisitsinissaq kissaatigigaa. Taamaannerani Partii Inuit Naalakkersuisullu tassatuaapput uran pillugu sumiiffimmi taasisitsinissamik tapersersuisut.

Inatsisartuni ilaasortanit 29-nit nalunaarut ersarissoq Naalakkersuisunit oqaaseqarfigineqarsimassagaluarpoq, taakkuli tassunga tunngatillugu apeqqutinut akissuteqaateqanngillat. Siumut sinnerlugu oqaaseqartartup itigartinngilaa nuna tamakkerlugu taasisitsinissamik ujartuisimanerminik.

Piiagaq qanoq qinngornernik ulorianartoqartigisinnaava?

Inatsisartuni qulequtaq oqallisigineqartoq taasissutigineqartarpoq. Qulequtaq aalajangiinermut tunngaviusarpoq. Oqaluuserisassap nr. 106-ip qulequtaraa: Uranimik aatsitassanillu qinngornilinnik allanik piiaanermik “attueqqusinngilluinnarnermik” Inatsisartut UKA 13-imit atuutilersumik akuersissuteqarnissaat pillugu Inatsisartut aalajangiussassaannut siunnersuut.

Tassa Inatsisartut aalajangissavaat Nunatsinni uran-isiortoqalissanersoq. Oqaatsimik ataatsimilluunniit aatsitassap Uraanimik akoqassusaa (qinngorneqassutsimut aalajangiisuusoq) imaluunniit aatsitassarsiornermi saniatigooralugu pissarsiaanersoq pingaarnertulluunniit aatsitassarsiarineqarnersoq oqaatigineqanngilaq.

Taamaakkaluartorli Siumukkut aammaanersiornermut oqaaseqatiminni oqaluuseraat piffissanngortoq ”aatsitassat uran-itaqarnerata killigisaata aalajangiiffiginissaa”. Taamaakkaluartorli Naalakkersuisuni ilaasortaasunit najuuttunit naqqinneqanngilaq, uffa kukkuneq ersareruttortoq. Aqaguani Inatsisartut Aningaasanut Inatsisissaata oqallisiginerani Siumpt oqaaseqartartuata, Finn Karlsenip, naqissuserpaa Siumup innuttaasut taasisinneqarnissaat kissaatigigaat, aamma uranisiornissaq aatsaat pisinnaasoq aatsitassap uranitaqarnera 0,01 procentimik ataanneqarpat killigippaguluunniit- taamaalilluni Siumup akuersaarsinnaassanngilaa Naalakkersuisut uran-isiorneq pillugu aalajangiiffissatut siunnersuutaat. Tamanna aamma Naalakkersuisunit akineqanngilaq oqaaseqarfigineqaranilu.

Uraniinnaq saniatigooralugu piiakkatut akuerissavarput?

Paatsiveerusimaarneq alleriaannarpoq Atassummi ilaasortap nalunaarutigimmagu uran-i tunisassiaq taamaallaat saniatigooralugu pissarsiaassasoq. Kisiannili saniatigooralugu taamaallaat pissarsiaassappat, taava siunnersuutip qulequtaani allassimassaaq – taamaanngilarlu. Paatsoorneq tamanna Naalakkersuisuni ilaasortanit najuuttunit aamma naqqinneqanngilaq.

Qinikkat suna taasissutigissanerlugu nalunngilaat?

Piffissanngorluinnarpoq Naalakkersuisooqatigiit akuersaanngilluinnarnerup unitsinneqarniarneranut paatsuugassaanngitsunik akissuteqarnissaanut. Qanoq ililluta uran-imik aatsitassarsiorneq tunisassiornerlu taasissutigisinnaagatsigu Inatsisartuni ilaasortat affaasa sinnerlugit siunnersuummik paasinnissimanngippata – taamaalillutillu siunnersuutip kingunissai paasisimanagit. 

Doris Jacobsen Siumumeersoq ilisimatitsivoq nammineq innuttaasullu sammisaq pillugu qaammarsarneqarsimanertik naammattoq – taava iminneqarsinnaassagunaraluarpoq qinigaaqatiminut suna piviusuunersoq sunalu paatsornerusimanersoq nassuiassallugu. Pinnguarnerunngilaq. Nunatsinnut pingaaruteqartupilussuuvoq – qanorluunniit taasineq inerneqassagaluarpat. Taamaattumik kikkut tamarmik sammisamik paasiniaalluartariaqarput, paasiniaalluartussallu tassaanerupput qinikkat piffissami qanittumi innuttaasut sinnerlugit taasisussaasut.

 

Inuit Ataqatigiit Kattuffiat

Imaneq 2
Postbox 321
3900 Nuuk
Kalaallit Nunaat
Phone: (+299) 329888
Website: http://www.ia.gl
Email: ia@ia.gl