Inuit Ataqatigiit isumatusaarnerunermik inuuniarnikkullu naapertuilluarnerunermik qulakkeerinnittuuvugut

Ukioq ataaseq sinnilaarlugu qaangiuttoq Naalakkersuisut partiinik allanik katitigaapput. Taamanikkut sukkasuumik mittarfiliortiternissat aallartinnissaat, sukangasuupilussuarmik imigassaq pillugu inatsisiliornissaq kiisalu nunatsinni naligiinnginnerujussuaq isiginiagu aaqqissuusseqqinnerit amerlaqaat. Tulluusimaarpugullu inuiaqatigiinni naligiinnerulernissamik atugarissaarnerulernissamillu aqqutissiussisunik naammassisaqareeratta. 

Inuit Ataqatigiit akisussaaffimmik tigusilluta mittarfiliortiternerni naapertuunnerusumik sukkassuseqarneq tulleriiaarinerlu qulakkeerparput. Suliap taassuma eqqissilluni peqqissaartumillu suliarineqarnissaata tamanut ammasumik oqaatiginissaa qunuginngilarput. Peqatigisaanik nammineq aningaasaliinissamut periarfissanik katiterinissap pingaarutaa ilisimaaraarput, taamaalillutik Naalakkersuisut periarfissat taakkua nassarlugit mittarfinnut marlunnut, imminut akilerluarsinnaassuseqartutut nalilerneqartunut, aningaasaliisinnaasunik oqaloqatiginninnissamut piareersinnaaqqullugit.  

Inatsit nukingiussatut” taaneqartup akuersissutiginerata mittarfiliortiternissat aallartinnissaat aningaasaleeriaatsilluunniit aalajangersimasut akuersissutigineqarneranik isumaqanngilaq. Tamanna periarfissat inatsimmi ilaasut qanoq ililluta nammineq aningaasalersuutissatsinnik nassaarnissatsinnut ilanngullugit eqqarsaatigineqarnissaattut paasineqassaaq. Inatsilli Nunatsinnit aningaasaleeriaasiusinnaasunik amerlanerungaartunik ilaqarpoq, periarfissaaginnarlunilu. Aningaasaleeriaasiusinnaasunik qulakkeerinneqataanerput nuannaarutigaarput, taamaalillutalumi ingerlaqqissinnaalerpugut.  

Inuit Ataqatigiit Naalakkersuinikkut suliatsinni pingaarutillit pingasut assersuutitut eqqaalaarusuppavut: 

Pilersaarut isumatusaarnerusoq qulakkeerparput

Ukiuni aggersuni mittarfiliortiternerit pillugit aalajangiivinnissat pinissaanni peqqissaartumik sulinissaq kaammattuutigaarput. Sanaartugassat annertuut ingerlanneqarnissaanni inuiaqatigiinni aningaasarsiornikkut annertuallaartumik sunniuteqarnikkut ajalusoortitsinaveersaarnissaq qulakkeerneqassaaq, nunallu sinnerani attaveqaatitigut eqqortunik aaqqiissusiortoqarnissaa ataqatigiissitsilluarnissarlu aamma qulakkeerneqassapput.  

Partiit naalakkersuisooqataasut akunnerini suliat qanoq sukkatigisumik ingerlanneqarnissaannut assigiinngitsunik isumaqartoqarnera eqqortuuvoq. Tamannami Inatsisartuni oqallinnerni naalaarnikkut tusaaneqarsinnaavoq. Tamannalumi tupinnanngilaq. Taamaammallu mittarfiliortiternissanut pilersaarummik isumatusaarnerusumik isumaqatigiissuteqarnermik qulakkeerinninnerput nuannaarutigaarput. 

Mittarfiliortiternerit ingiaqatigisaannik inuussutissarsiornikkut ilinniartitaanikkullu suliniuteqartoqarnissaata qulakkeernissaa ilungersorluta sulissutigissavarput, taamalilluta mittarfinnik allilerinerit nassatarisaannik periarfissat annertusinerat aamma piffinni iluaqutigineqarsinnaaqqullugit. 

Imigassaq pillugu inatsit sukangasuupilussuaq unitsipparput

Eqqaamaneqassajunnarsivoq naalakkersuisooqatigiit siulii imigassaq pillugu inatsimmik assigiinngitsorpassuarnik sukaterinernik nassataqartumik siunnersuummik saqqummiussipput, tamannalu assersuutigalugu politiit inatsimmik malinnitsitsiniarnerminni inatsit nassartariaqartassallugu oqaaseqarnerannik nassataqarpoq. Assersuutigalugu unnuup ingerlanerani imerniartarfiit sunik sassaallersinnaasarnerannik allanngortitsinissaq inatsisissatut siunnersuummi siunniunneqarpoq. Assersuutigalugu piffissaq aalajangersimasoq tikillugu kalaallit kaffiannik pisisoqarsinnaasartussaasimagaluarpoq, taannalu qaangeraangagu promillikkaat matusartussaasimallutik.  

Taamattaaq maanna imigassaarniarfinnik assiinissamik peqqusinermik aalajangernermit allaanerusumik imigassaarniarfiit immikkut isaariaqartilernissaannik siunnersuuteqartoqaraluarpoq. 

Naalakkersuisooqataaleratta imagassaq pillugu inatsisissatut siunnersuut sukangasuupilussuaq Inatsisartuni oqaluuserineqartussaagaluartoq tunuartipparput, taamaaliornitsigullu ingasattajaannginnerusumik isumatusaarnerusumillu siunnersuusiorluta. Imigassaq pillugu inatsimmi akuerineqaqqammisumi, inuit ataatsimiiseqattaareerlugit, tusarniarluareerlugillu ataqatigiinneruneq qulakkeerparput, tamannalu tulluusimaarutigaarput. 

Aaqqissuusseqqinnerit aallartipput, taakkulu inuuniarnikkut naapertuilluarnerupput

Ullumikkut naalakkersuisooqatigiit isumaqatigiissutsitsinni ammasumik aaqqissuusseqqinnernik suliatsinni inuiaqatigiit naligiinnerulernissaasa qulakkeernissaa oqariartuutigaarput. Tamanna Inuit Ataqatigiinnut pingaarluinnartuuvoq. Maanna ukioq ataaseq naalakkersuisooqataareernitsinni, aaqqissuusseqqinnernik suliaqarnerit aallartinnerat, taakkulu eqqarsaatigilluagaanerat qulakkeereerparput.  

Assersuutigalugu isumaginninnikkut aaqqissuusseqqinneq sulinissamik kajuminnerulersitsillunilu, isertitakitsut akunnattumillu isertitallit atugarissaarnerulernerannik qulakkeerinnittoq aallartipparput. Ineqarnermut tapinik meeqqallu tapiinik aaqqissuusseqqinneq ulloq 1. januar 2018 atuutilissaaq, tassuunalu isumaginninnikkut tapiissutit taakku akissarsiat qaffakkaangasa ingerlaavartumik annikilliartortitsineqartarnerannik atulersitsinissamik nassataqarput, taamaaliornikkullu SIK-p ukiorpassuarni ujartortuagaa qulakkeerneqarpoq. Maanna isertitakitsut akunnattumillu isertitallit akissarsiaat pillugit ajornartorsiutitaqanngitsumik

isumaqatiginninniartoqarsinnaalerpoq, akissarsiallu qaffanneqarnerisigut isumaginninnikkut tapiissutit appariaateqarnerisa nassatarisaannik  ilaqutariit annikinnerusumik aningaasaateqalernissaat pinngitsoortinneqarluni – Kalaallit Nunaat inuuniarnikkut naapertuilluarnerusup tungaanut ingerlapparput.

 

Bendt B. Kristiansen

Inuit Ataqatigiit